Health Solutions Network

kalogirou

Η δυσλεξία με μια ματιά: Όλα όσα θέλετε να γνωρίζετε

Τρίτη, 10 Νοεμβρίου 2020
healthsolutions

Τα τελευταία χρόνια, οι μαθησιακές δυσκολίες και μεταξύ αυτών η δυσλεξία αποκτούν περίοπτη θέση στον δημόσιο διάλογο. Η δυσλεξία επανέρχεται διαρκώς στην καθημερινότητά μας, όχι μόνο ως το επίκεντρο διεθνών ερευνών και μελετών που επιχειρούν να «αποκωδικοποιήσουν» το φαινόμενο της μάθησης και τις συναφείς γνωστικές διεργασίες, αλλά και γιατί στη σύγχρονη κοινωνία της πληροφορίας η εκμάθηση του γραπτού λόγου και η δυνατότητα ανάγνωσης αποτελούν ζωτικής σημασίας δεξιότητες για την κοινωνική μας ένταξη και την επαγγελματική ανάπτυξή μας. Τι είναι όμως, η δυσλεξία και πώς μπορούμε σήμερα να βοηθήσουμε τα παιδιά με δυσλεξία να κατακτήσουν τη θέση που τους αξίζει μέσα στον κόσμο;

Oρίζοντας την δυσλεξία

H δυσλεξία αναφέρεται σε μία ειδική δυσκολία στην ανάγνωση. Στις μέρες μας ορίζεται ως μια ειδική μαθησιακή δυσκολία με νευροβιολογική βάση. Σχετίζεται με δυσκολίες στην φωνολογική επίγνωση που δεν συνάδουν με το γενικότερο γνωστικό δυναμικό του ατόμου. Δευτερεύουσες δυσκολίες που ανακύπτουν έχουν να κάνουν με την κατανόηση και τις γραπτές οδηγίες που μπορούν να επιδράσουν αρνητικά στην ανάπτυξη του λεξιλογίου (Wagner κ.α, 2020). Σύμφωνα με το Βρετανικό Οργανισμό Δυσλεξίας (2020), το άτομο με δυσλεξία παρουσιάζει οπτικές και ακουστικές δυσκολίες στην επεξεργασία των πληροφοριών, τη μνήμη και στη ταχύτητα της λεκτικής επεξεργασίας.

Στο σχολικό πλαίσιο, παρά το επαρκές νοητικό δυναμικό, την ομαλή συναισθηματική ανάπτυξη και το μαθησιακό περιβάλλον με ερεθίσματα, ένα παιδί με δυσλεξία δυσκολεύεται να κατακτήσει δεξιότητες που σχετίζονται με την ανάγνωση, τη γραφή και την ορθογραφία (ΥΠΕΠΘ, 2000).

Γνωρίζοντας και ανιχνεύοντας τα συμπτώματα της δυσλεξίας

Η δυσλεξία εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο των ειδικών μαθησιακών δυσκολιών, όπως η δυσορθογραφία (δυσκολία σωστής διατύπωσης της γραπτής έκφρασης και αυτοματοποίησης θεματικών και καταληκτικών γραμματικών κανόνων) και η δυσαριθμησία (αναφέρεται στη δυσκολία αναγνώρισης μαθηματικών συμβόλων (+, -, x, :) , αντιγραφής αριθμών (ε αντί 3), πράξεων και χρήσης ‘κρατούμενων’) (Farrell, 2003).

Τα κύρια συμπτώματα της δυσλεξίας είναι η αδυναμία στην εκμάθηση της ανάγνωσης. Παρατηρείται αργή, με δισταγμό, χωρίς ροή, συχνά συλλαβιστή – κομπιαστή ανάγνωση, παραλείψεις, προσθέσεις, αντικαταστάσεις γραμμάτων, συλλαβών ή λέξεων και κατά συμπερασμό λάθη που ως αποτέλεσμα επηρεάζουν τη σωστή αντίληψη και κατανόηση. Επιπλεόν, στη δυσλεξία παρατηρείται αδυναμία στη γραφή. Παρατηρούνται δηλαδή παραλείψεις, προσθέσεις και αντικαταστάσεις γραμμάτων, συλλαβών ή λέξεων, ορθογραφικά λάθη, απουσία διαστημάτων ανάμεσα σε λέξεις, καθρεπτική γραφή, απουσία σημείων στίξης.

Συγκεκριμένα, το παιδί με δυσλεξία μπορεί να παρουσιάζει μερικές ή όλες από τις πιο κάτω αναγνωστικές και συλλαβικές δυσκολίες, όπως παρουσιάζονται στη διεθνή και ελληνική βιβλιογραφία:

  • παράλειψη λέξεων, αντικαταστάσεις, παρατονισμοί και κατά συμπερασμό λάθη.
  • χάσιμο αναγνωστικής γραμμής,
  • απουσία οριοθετημένης γραφής,
  • σύγχυση της σωστής χρήσης κεφαλαίων και μικρών γραμμάτων,
  • γραμματικά και συντακτικά λάθη,
  • δυσκολίες στην αναγνωστική ταχύτητα,
  • αντικατοπτρισμοί γραμμάτων, συλλαβών και λέξεων (Thomson and Watkins, 1998, σ.5).
  • ιδιόμορφος συλλαβισμός λέξεων (Pavlidis, 1990, σ.6),
  • παραλείψεις στον τονισμό,
  • μονότονος αναγνωστικός ρυθμός (Pavlidis, 1990, σ.6)
  • δυσκολία στην κατανόηση, γεγονός που επηρεάζει τη διαδικασία της μελέτης μαθημάτων όπως ιστορία

(Φλωράτου, 2002; Mαυρομμάτη, 1995; Ott, 1997, Pavlidis, 1990).

 Ο ρόλος του ειδικού παιδαγωγού

Η αποκατάσταση των ειδικών μαθησιακών δυσκολιών είναι έργο του ειδικού παιδαγωγού, ο οποίος στοχεύει να βελτιώσει τις δυσκολίες που παρατηρούνται σε κάθε περίπτωση μαθητή με ειδικό εξατομικευμένο πρόγραμμα παρέμβασης. Είναι μία διαδικασία επίπονη που χρειάζεται συνεχή ενίσχυση και επιβράβευση προς το μαθητή. Σύμφωνα με το ΥΠΕΠΘ (2000), οι εκπαιδευτικοί στο σχολείο οφείλουν να είναι προσεκτικοί ως προς το χαρακτηρισμό του μαθητή ως δυσλεξικό, καθώς η επίσημη διάγνωση δίνεται από τον επίσημο κρατικό φορέα, τα Κέντρα Εκπαιδευτικής και Συμβουλευτικής Υποστήριξης (ΚΕΣΥ).

Πρώιμα σημάδια δυσλεξίας και προληπτικός μαθησιακός έλεγχος

Ήδη από το νηπιαγωγείο, οι δυσκολίες στη φωνολογική ενημερότητα και στη γραφή, όπως καθρεπτισμοί, μπορεί να θεωρηθούν πρώιμα σημάδια κάποιας ειδικής μαθησιακής δυσκολίας – δυσλεξίας. Σύμφωνα με το Διεθνή Οργανισμό Δυσλεξίας (ΙDA, 2017), στις οικογένειες που υπάρχει ιστορικό δυσλεξίας, η αξιολόγηση του παιδιού μπορεί να ξεκινήσει από τα μέσα της Α΄ δημοτικού – δεύτερο μισό, δηλ. από το Φεβρουάριο. Ωστόσο, η επίσημη διάγνωση της δυσλεξίας δίνεται από τη Β΄ δημοτικού, λαμβάνοντας υπόψη πολλούς παράγοντες, όπως το οικογενειακό και αναπτυξιακό ιστορικό. Οπότε, σημαντικό είναι να υπάρχει ένα προληπτικός μαθησιακός έλεγχος για να μπορούν να δοθούν οδηγίες τόσο στους γονείς, τον εκπαιδευτικό, αλλά και σημαντικός χρόνος για πρόληψη.

Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να επικοινωνείτε με το Κέντρο Ανάπτυξης Λόγου-Μάθησης «Αλμανάπτυξη», το οποίο βρίσκεται στην Λ. Ιασωνίδου 18 & Αργοναυτών, 16777 Ελληνικό, στο τηλέφωνο 210 96 39 460.

εικόνα Viber 2020 11 09 17 30 20Ο Μουκανάκης Κωνσταντίνος είναι απόφοιτος του τμήματος Φιλοσοφίας Παιδαγωγικής και Ψυχολογίας, τμήματος Ψυχολογίας (βαθμός 8.3) του Πανεπιστημίου Αθηνών (2000-2004) και κάτοχος του μεταπτυχιακού τίτλου ειδικής αγωγής ΜΑ in Special Educational Needs του Πανεπιστημίου LEEDS της Αγγλίας (Merit Level, 2004-2005). Παράλληλα έχει ολοκληρώσει την Μετεκπαίδευση στη Συμβουλευτική Ψυχολογία στην Εκπαίδευση, τα παιδιά & τους εφήβους –  ΕΚΠΑ – Διαδικτυακή Εκπαίδευση, Κέντρο Επαγγελματικής Κατάρτισης (80%). Το Σεπτέμβριο 2018 ξεκινά τον δεύτερο μεταπτυχιακό τίτλο σπουδών στην Εφαρμοσμένη Ανάλυση Συμπεριφοράς (Μsc in ABA) του Πανεπιστημίου Queen’s Belfast στην Ιρλανδία.

Από το 2005 έως σήμερα εργάζεται ανελλιπώς σε δομές ειδικής αγωγής αναλαμβάνοντας την παρέμβαση σε παιδιά με διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές και ειδικές μαθησιακές δυσκολίες. Από το 2007 έως το 2014 υπήρξε αναπληρωτής ειδικής αγωγής του Υπουργείου Παιδείας στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση δουλεύοντας σε τμήματα ένταξης και παράλληλης στήριξης. Παράλληλα, υπήρξε συνεργάτης της Μονάδας Εφηβικής Υγείας, Β΄ Παιδιατρικής Κλινικής Πανεπιστημίου Αθηνών (Νοσοκομείο Παίδων, Π&Α Κυριακού) (2007-2008). Από το 2011 είναι συνυπεύθυνος του Κέντρου Ανάπτυξης Λόγου Μάθησης (Αλμανάπτυξη) και από το 2018 του πρότυπου Κέντρου Ειδικής Αγωγής Ξένης Γλώσσας «Letters».

Έχει εκπαιδευτεί σε αρκετές μεθόδους, όπως ΑΘΗΝΆ test και πρόγραμμα παρέμβασης ΑΘΗΝΑ test (2011), στο πρόγραμμα εκπαίδευσης γονέων PORTAGE (2011), στο σύστημα εναλλακτικής επικοινωνίας εικόνων PECS, στις κοινωνικές ιστορίες, ενώ είναι πιστοποιημένος κάτοχος της γραφής και ανάγνωσης Braille.

Βιβλιογραφία                                                                                                                                                                                                                      

FARREL, M. (2003) THE SPECIAL EDUCATION HANDBOOK (3RD EDITION). LONDON: DAVID FULTON PUBLISHERS.

Φλωράτου,  (2002) Μαθησιακές Δυσκολίες, όχι τεμπελιά (Learning Difficulties, not laziness). Αθήνα: εκδόσεις Οδυσσέας.

Mαυρομμάτη, Δ. (1996). H κατάρτιση του προγράμματος αντιμετώπισης της δυσλεξίας (The interventional curriculum of dyslexia).  Αθήνα: Μαυρομμάτη, Δ..

Ott, P. (1997) How to detect and manage dyslexia: a reference and resource manual. Oxford: Heinemann.

Pavlidis, G. T. (ed) (1990) Perspectives on dyslexia (Volume 2): cognition, language and treatment. Chichester: John Wiley and Sons.

Thomson, M. E. and Watkins, E. J. (1998) Dyslexia: a teaching handbook (2nd edition). London: Whurr Publishers Ltd.

Υπουργείο Εθν.Παιδείας και Θρησκευμάτων (2000). Τρόπος εξέτασης δυσλεξικών μαθητών/τριών.

British Dyslexia Association (2020). Dyslexia. Access: https://www.bdadyslexia.org.uk/dyslexia

Wagner, R. K., Zirps, F., A., Edwards, A. A., Wood, S., G., Joyner, R. E., Becker, B. Liu, G. and Beal, B. (2020). The Prevalence of Dyslexia: A New Approach to Its Estimation. Journal of Learning Disabilities 2020, Vol. 53(5) 354–365.

International Dyslexia Association (2017). Testing and Evaluation. Access: https://dyslexiaida.org/testing-and-evaluation

Επειδή η γυναίκα φροντίζει την εμφάνιση της, κάντε «Like» στη σελίδα του NewWoman.gr και ενημερωθείτε για ότι νέο από το χώρο της ομορφιάς!



Copyright newwoman © 2020 Με επιφύλαξη παντός δικαιώματος κατασκευή ιστοσελίδων webmac
Powered by Health Solutions