Στη συζήτηση που ακολουθεί, ο Αθανάσιος Ζουζός (Ακτινολόγος Μαστού & Επεμβατικός Ακτινολόγος), ο Πέτρος Χαραλαμπούδης (Ειδικός Χειρουργός Ογκολόγος Μαστού) και η Κασσιανή Γιαννάκη (Επεμβατική Ακτινοδιαγνώστρια Μαστού) χαρτογραφούν τα δεδομένα της σύγχρονης πρόληψης και εξηγούν τι ορίζει ένα πραγματικό κέντρο αριστείας μαστού σήμερα.
Πώς η τεχνική VAE αντικαθιστά την κλασική επέμβαση
Η τεχνική VAE (Vacuum-Assisted Excision) είναι μια σύγχρονη, ελάχιστα επεμβατική μέθοδος αφαίρεσης βλαβών του μαστού χωρίς κλασικό χειρουργείο.
Με τη βοήθεια υπερήχου ή μαστογραφίας, ένας ειδικός ακτινολόγος εισάγει μια λεπτή βελόνα μέσω μιας πολύ μικρής τομής στο δέρμα. Ένα σύστημα αναρρόφησης (“vacuum”) αφαιρεί τη βλάβη με ακρίβεια, χωρίς ράμματα και μόνο με τοπική αναισθησία.
Η VAE χρησιμοποιείται τόσο για διάγνωση όσο και για θεραπεία επιτρέποντας τη λήψη μεγάλου και αξιόπιστου δείγματος ιστού και αφαιρώντας πλήρως καλοήθεις βλάβες ή επιλεγμένες αλλοιώσεις χαμηλού κινδύνου, αποφεύγοντας συχνά το χειρουργείο
.
Οι σύγχρονες ενδείξεις για VAE στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης
Με τα προηγμένα διαγνωστικά εργαλεία που έχουμε σήμερα στη διάθεσή μας, όπως η τρισδιάστατη μαστογραφία (Τομοσύνθεση) , η οποία αναλύει με λεπτομέρεια το μαζικό παρέγχυμα σε τομές 1mm καθώς και την ΑΙ (artificial intelligence), τεχνητή νοημοσύνη, έχουμε τη δυνατότητα να διαγιγνώσκουμε βλάβες οι οποίες δεν είναι κακοήθεις αλλά έχουν ένα άγνωστο δυναμικό κακοήθειας και τις ονομάζουμε Β3 αλλοιώσεις .
Να σημειώσουμε πως την τεχνητή νοημοσύνη δεν την έχουμε εντάξει ακόμη στην καθημερινότητά να ως ανεξάρτητο διαγνωστικό εργαλείο και ο στόχος τα επόμενα χρόνια είναι να βελτιώσουμε τον τρόπου που ανιχνεύει τις βλάβες χωρίς να οδηγείται σε υπερδιαγνώσεις.
Όσο αναφορά τις Β3 αλλοιώσεις, το Β αναφέρεται σε προηγηθείσα βιοψία (biopsy) και το 3 είναι μια παθολογοανατομική κατάταξη για αλλοιώσεις οι οποίες είτε έχουν υψηλό ρίσκο να εξαλλαχθούν σε κακοήθεια τα επόμενα χρόνια είτε στη γύρω περιοχή συνυπάρχει προκαρκινωματώδης βλάβη (DCIS- ductal Ca in situ) είτε ακόμη και διηθητικού τύπου κακοήθεια.
- Έως το 1995 η θεραπευτική αντιμετώπιση των αλλοιώσεων αυτών ήταν χειρουργική , με στόχο να αφαιρεθεί ολόκληρη η γύρω περιοχή προς αποκλεισμό γειτνιάζουσας κακοήθειας. Στη συνέχεια αποδείχθηκε πως το μεγαλύτερο ποσοστό των ασθενών οδηγούνταν σε ένα χειρουργείο χωρίς θεραπευτική αξία καθώς οι περισσότερες βλάβες αποδεικνύονταν καλοήθεις μετά το χειρουργείο .Έτσι, το 1995 αναπτύχθηκε στην California Των ΗΝ Πολιτειών, η τεχνική VAE.
Σήμερα έχουμε πλέον τη δυνατότητα, τις βλάβες αυτές να τις αφαιρούμε στο ιατρείο μας οι ειδικοί Ακτινοδιαγνώστες μαστού, οι οποίοι πραγματοποιούμε και ελάχιστα επεμβατικές πράξεις, με ειδική βελόνα (7G) , με στόχο την ολική εξαίρεση της περιοχής, εντός 20-25 λεπτών, με τοπική αναισθησία, χωρίς πόνο και χωρίς η ασθενής να οδηγείται σε χειρουργείο με γενική αναισθησία εφόσον υπάρχει ασφαλής εναλλακτική. Η μέθοδος αυτή, ονομάζεται VAE-vacuum assisted excision, αφαίρεση με τη δημιουργία κενού η οποία μπορεί να εξαιρέσει πολύ εύκολα συνολική περιοχή που αντιστοιχεί στην ίδια περιοχή που υπό άλλες συνθήκες θα είχε αφαιρεθεί χειρουργικά.
- Άλλη μια ένδειξη για τη μέθοδο VAE είναι μια εξεταζόμενη να έχει αποδεδειγμένα με βιοψία μια καλοήθη βλάβη, πχ ινοαδένωμα , να μην είναι σε μέγεθος που να ενδείκνυται χειρουργείο (<3.5cm) και παρόλο αυτά η ασθενής να προτιμά να εξαιρεθεί χωρίς να υποβληθεί σε χειρουργείο
- Σε περιπτώσεις που έχει προηγηθεί βιοψία και δεν υπάρχει σύμπνοια αποτελεσμάτων με την απεικόνιση (no histopathology-imaging correlation) ο ακτινοδιαγνώστης οφείλει να επαναλάβει την βιοψία με στόχο να πάρει δείγμα από μεγαλύτερη περιοχή για πιο αξιόπιστα αποτελέσματα . Η επαναληπτική βιοψία θα πραγματοποιηθεί με ειδική βελόνα με στόχο τη διαδικασία VAB -vacuum assisted biopsy – η όποια είναι ακριβώς η ίδια με τη Vae απλά αλλάζει η διάμετρος της βελόνας (10G) και ο στόχος εδώ είναι διαγνωστικός και όχι θεραπευτικό.
Πόνος και ανάρρωση: Τι να περιμένει μια γυναίκα στην πράξη
Θα τολμήσουμε να πούμε σχεδόν καθόλου επώδυνη. Πιο πολύ είναι το άγχος της ασθενούς για την ίδια την διαδικασία. Ξέρουμε ακριβώς πριν τη διαδικασία με ποιο τρόπο θα πραγματοποιήσουμε την τοπική αναισθησία έτσι ώστε η περιοχή που στοχεύουμε εντός του μαζικού παρεγχύματος να είναι πλήρως αναισθητοποιημένη και η ασθενής να μην καταλάβει τίποτα κατά τη διάρκεια της ελάχιστα επεμβατικής μεθόδου.
Υπάρχουν ελάχιστες έως μηδαμινές επιπλοκές όπως ένα ενδεχόμενο αιμάτωμα το οποίο μπορούμε να το αναρροφήσουμε και αυτό με την ίδια βελόνα και την ίδια στιγμή που πραγματοποιείται η αφαίρεση της βλάβης. Γι αυτό και δεν πρέπει να σηκώσουν βάρη για ένα 24ωρο από την ώρα της επέμβασης.
Επίσης, μετά από 2-3 ώρες εφόσον έχει απορροφηθεί από τον οργανισμό το τοπικό αναισθητικό είναι πιθανό η ασθενής να αισθανθεί άλγος στο σημείο της επέμβασης γι αυτό κι εμείς πάντα συμβουλεύουμε να παίρνει προληπτικά αναλγητικό μετά το πέρας της διαδικασίας.
Καλό θα ήταν επίσης να μην βραχεί το σημείο εισαγωγής της βελόνας για ένα 24ωρο έτσι ώστε να αποφευχθεί πιθανή φλεγμονή στο σημείο
Όλες οι ανωτέρω επιπλοκές είναι σπάνιες και να θυμόμαστε πως πραγματοποιείται μια διαδικασία ασφαλής για την ασθενή, εντός ιατρείου, με διάρκεια 20-25 λεπτών, με τοπική αναισθησία, έναντι ενός χειρουργείου με γενική αναισθησία και ό,τι άλλο συνεπάγεται με αυτό.
Να μην ξεχνάμε πως μετά το πέρας της διαδικασίας η ασθενής αν το επιθυμεί συνεχίζει κανονικά τις δραστηριότητές της, λαμβάνοντας υπόψιν τις συμβουλές που δόθηκαν.
Η σημασία της διεπιστημονικής συνεργασίας για τη σωστή διάγνωση
Η συνεργασία μεταξύ ακτινολόγου, παθολογοανατόμου και χειρουργού μαστού δεν είναι απλώς σημαντική· είναι απολύτως καθοριστική για την ποιότητα της φροντίδας που λαμβάνει η ασθενής.
Ο ακτινολόγος εντοπίζει και χαρακτηρίζει τη βλάβη και καθοδηγεί με ακρίβεια τη βιοψία ή τη VAE.
Ο παθολογοανατόμος δίνει την οριστική διάγνωση, η οποία αποτελεί τη βάση κάθε θεραπευτικής απόφασης.
Ο χειρουργός μαστού συνδυάζει όλα τα δεδομένα και αποφασίζει αν απαιτείται περαιτέρω επέμβαση ή αν η ασθενής μπορεί να αποφύγει ένα χειρουργείο.
Το σημαντικότερο όμως είναι ότι καμία απόφαση δεν πρέπει να βασίζεται μόνο σε ένα αποτέλεσμα. Η απεικόνιση, η ιστολογική διάγνωση και η κλινική εξέταση πρέπει να συμφωνούν μεταξύ τους. Αυτή η "τριπλή αξιολόγηση" είναι το θεμέλιο της ασφαλούς και σύγχρονης αντιμετώπισης των παθήσεων του μαστού.
Τι καθιστά ένα κέντρο «Center of Excellence» στις VAE επεμβάσεις
Ένα πραγματικό “center of excellence” στις vacuum-assisted επεμβάσεις μαστού δεν χαρακτηρίζεται μόνο από τον εξοπλισμό του, αλλά κυρίως από την εμπειρία, την οργάνωση και τα αποτελέσματά του.
Βασικά στοιχεία αποτελούν η υψηλή εξειδίκευση της ομάδας και η πολυεπιστημονική συνεργασία που επιτρέπει τη συνεργασία ακτινολόγων, χειρουργών μαστού, παθολογοανατόμων και ογκολόγων, ώστε κάθε περιστατικό να αξιολογείται συνολικά. Οι επεμβάσεις πρέπει να πραγματοποιούνται από ακτινολόγους μαστού με ειδική εκπαίδευση και μεγάλη εμπειρία στις επεμβατικές τεχνικές.
Επίσης ένα centers of excellence πρέπει να ακολουθεί συστηματικά τους ποιοτικούς ελέγχους που δημοσιεύονται από τα διεθνή πρωτόκολλα.
Στη σύγχρονη ιατρική, ένα “center of excellence” σημαίνει ουσιαστικά ότι η ασθενής λαμβάνει πιο ακριβή διάγνωση, λιγότερο επεμβατική θεραπεία και καλύτερη συνολική φροντίδα
.
Οι περιπτώσεις που μια ελάχιστη επεμβατική τεχνική αλλάζει το θεραπευτικό πλάνο
αντιμετώπισης των παθήσεων του μαστού. Σε επιλεγμένες περιπτώσεις, μια ελάχιστα επεμβατική τεχνική, όπως η Vacuum-Assisted Excision (VAE), μπορεί να απαλλάξει μια γυναίκα από ένα κλασικό χειρουργείο.
Για παράδειγμα, πολλές καλοήθεις βλάβες, όπως ορισμένα ινοαδενώματα ή άλλες αλλοιώσεις που παλαιότερα αφαιρούνταν χειρουργικά, σήμερα μπορούν να αντιμετωπιστούν με μια μικρή τομή λίγων χιλιοστών, με τοπική αναισθησία και άμεση επιστροφή στην καθημερινότητα.
Επιπλέον, σε ορισμένες βλάβες αβέβαιου κακοήθους δυναμικού, η VAE μπορεί να αφαιρέσει ολόκληρη τη βλάβη για ιστολογική εξέταση. Έτσι αποκτούμε μια πολύ πιο αξιόπιστη διάγνωση και, σε αρκετές περιπτώσεις, διαπιστώνουμε ότι δεν απαιτείται περαιτέρω χειρουργική επέμβαση.
Το σημαντικότερο όμως είναι ότι η επιλογή της κατάλληλης τεχνικής γίνεται πάντα με βάση τις διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες και μετά από διεπιστημονική αξιολόγηση. Στόχος μας δεν είναι να κάνουμε λιγότερη θεραπεία, αλλά την κατάλληλη θεραπεία για τη συγκεκριμένη γυναίκα.
Για περισσότερες πληροφορίες επικοινωνήστε με το Prolipsis Breast Center, καλώντας στο 2107483110.
Παρακολουθήστε τα βίντεο των ιατρών και ενημερωθείτε αναλυτικά για την μέθοδο VAE.
Αντιμετωπίστε τους κιρσούς εύκολα και ανώδυνα.
Παχυσαρκία : Σύγχρονη Λύση από τον Ειδικό 
Χαμογελαστέ ξανά με οδοντικά εμφυτεύματα 
Μάθετε για τα υπερηχογραφήματα της εγκυμοσύνης
Υποφέρετε από αιμορροΐδες; Όχι πια…
